STEAM — ғылым, технология, инженерия, өнер және математика салаларының өзара байланысын көрсететін тәсіл. Ата-аналарға арналған STEAM бойынша семинар баланың дайын жауапты қайталаудан бастап, өз сұрағын жасауға, тәжірибе жүргізуге және шешімге жету жолдарын ойлауға үйретеді.
25 қарашада Атырауда өтетін Абай Ғылым Фестінде семинар оқытушылар мен ата-аналарға күнделікті өмірді ғылым, технология, инженерия, математика және өнермен байланыстыратын жаңа дағдырларды талқылауға бағыт алады. Қатысушылар ғылыми жобалар, робототехника, ойын технологиялары, кәсіби бағдарлау және инклюзивті тәсілдер бойынша тақырыптарды таңдай алады.
| Салыстыру белгісі | Дәстүрлі оқыту | STEAM тәсілі |
|---|---|---|
| Негізгі сұрақ | Жауапты дұрыс табуды қалай? | Қалай зерттеп, шешім табамыз? |
| Білім | Деректер мен ережелер | Тәжірибеден қорытылған түсінік |
| Рөлдер | Оқушы тыңдайды | Оқушы мен педагог бірге зерттейді |
| Бағалау | Жауап пен ұпай | Процесс, әрекет және нәтиже |
| Шығармашылық | Қателерді болдырмау | Тәжірибе арқылы жаңа шешім табу |
Семинардың басты мақсаты — ата-ананы баласының оқуын тек үйдегі тапсырма арқылы емес, ғылыми қызықтылық арқылы қолдауға үйрету. Мұнда сұрақ қою, қатеден сабақ алу, қарапайым материалмен тәжірибе жасау және жоба нәтижесін талқылау тағыппалары көрсетіледі.
Семинардан кейін отбасында ғылыми күнделікті жоспарлау, баланың жасына сай тапсырма таңдау және оның үлгісін үйде қайталауға қатыстыратын қарапайым құралдар пайда болады. Ата-ана өз баласының қызығын және қабілетін жақы білуі үшін баласының ғылыми жолдағы қолдаушысына айналады.
Семинарға мектеп оқытушылары, тәрбиешілер және отбасындағы ғылыми қызықтылықты дамытуға ниетті ата-аналар келеді. Білім беру мен тәрбиенің ортақ мақсатын талқылау баланың оқуына, шығармашылығына және өзара қарым-қатынасына тиімді әсер береді.
Ғылымда табиғи құбылыстар, технологияда құрылғылар, инженерияда механизмдер, математикада логика, өнерде дизайн талқыланады. Бұл пәндер жеке-жеке қолданылмай, бір мәселені шешу үшін бірлестіріледі.
Оқу материалын ойынға айналдыратын Білім берудегі ойын технологиялары семинардағы талқылауға негіз болады. Мысалы, бала шахмат ойынының логикасын, боттың қозғалыс принциптерін немесе деректерді көрнекі түрде салыстыру жолдарын ойын арқылы зерттейді.
Кәсіби бағдарлау бөлімінде инженер, ғылыми қызметкер, дизайнер және ақпараттық технология маманы сияқты мамандықтардың жұмысы таныстырылады. Инклюзивті тәсілдер талқылауы баланың мүмкіндігі мен қызықтылығына қарай тапсырманы бейімдеуге көмектеседі.
Баланың табиғи «Неге?» сұрағы — оқуға көшуге болатын нүкте. Ата-ана алдымен «Оны қалай байқадың?» немесе «Қандай тәжірибе жасаймыз?» деп сұраса, бала өз ойын сөзбен түздіріп, дәлелдеуге қызықты болады.
Жасына қарай тапсырманы қысқартып, күрделілігін арттыруға болады: кішкентай бала фигураларды қайталайды, мектеп оқушысы көпір жасайды, ересек оқушы датчикті кодтайды. Мақсат — нәтижені біркелдей ету емес, өз бетінше ізденуге қолдау беру.
Қазақстандағы тәуелсіз ғылым фестивальдерінің дамуы мен Абай Ғылым Фестінің ерекшелігін Абай Ғылым Фесті тарихы бойынша түсінуге болады. Мұндай іс-шаралар ғылымды күнделікті өмірмен жалғастырады, ал семинар оны отбасындағы сұрақтармен байланыстырады.
Үйдегі қызықты сұрақ мектептегі сабақтың күнделікті бөлігіне айналса, бала білімді бір ортада байқайды. Ата-ана педагогке «Балаңыз қай тапсырмада қиындық тапты?» деп сұрағанда, оқушының қатесін анықтауға көмектеседі.
Нәтижені сұрау — баланың жауабын ғана емес, ойлау жолын көруге мүмкіндік береді. «Не істеді? Қандай қорытынды шығардың? Келесі жолы не қолдандың?» сұрақтары үйдегі әңгіме де, сабақ кейінгі талқылау да қолдануға болады.
Педагогтар мен ата-налар бірлесеп, үйдегі көріністің мектептегі ұқсас тапсырмамен байланысын таба алады. Мүмкіндігі шектеулі бала үшін қадамды қысқарту, құралды ыңғайлы ету және әр баланың жетістігін бір өлшеммен бағаламау маңызды.
Қатысу алдында фестиваль бағдарламасынан балаңыздың қызығына сай лекция, шеберхана, робототехника түріндегі сайыс немесе отбасына арналған іс-шараны таңдаңыз. Бір уақытта барлық бағытқа қатысу міндетті емес, нақты бөлімге жоспар жасау қолайлы.
Жоспарға баланың мектеп күнделігін, ғылыми сұрақтарын және бір жоба ұсынысын жазып алыңыз. Бұл ақпарат тренерге баланың деңгейін түсінуге, ал сізге оның үлгісін үйде қалай жалғастыру керектігін ойлауға көмектеседі.
Семинарға жетекші сұрақтармен келіңіз: қандай материал қауіпсіз, қандай тәжірибе үйде қайталанады, бала қызықпаса не істеу керек. Ата-аналар мен оқытушылардың тәжірибесін тыңдау, өз мысалыңызды қысқаша бөлісу келесі шешімге шабыт береді.
STEAM-ді күнделікті әдетке айналдыру үшін үлкен жобамен бастау қажет емес. Аптасына бір рет 15–20 минут бөліп, табиғаттағы өзгерісті байқау, үйдегі қалдықпен құрылғы жасау немесе сандармен ойын ойнау жеткілікті.
Әр жобаны «Біз не байқадық? Не өзгерттік? Не үйрендік?» деген үш сұрақпен аяқтаңыз. Жауапты баланың өзі түсіндіргенде, ата-ана тек тыңдап, қажет болса бір қосымша сұрақ қояды. Дәйексіз дұрыс шешім де ғылыми ойлаудың бөлігі болып саналады.
25 қарашада Атырауда өтетін Абай Ғылым Фестіне отбасымен қосылыңыз. Орынды растау және өзіңізге қолайлы бөлімді тіркеу үшін фестиваль сайтына кіріңіз. Семинарда алған құралдар балаңыздың күнделікті қызықтылығын өзгертіп, отбасындағы ғылыми диалогты нықтырақ етеді.